نقش‌آفرینی آموزش و پرورش با کنشگری دانش‌آموزان در رخداد تاریخی تشییع رهبر شهید انقلاب/ «به روشنی ماه» بستری برای معرفی تولیدات فرهنگی دانش‌آموزان و فرهنگیان/ اجرای برنامه‌های اوقات فراغت با محور محله، مسجد و نقش‌آفرینی دانش‌آموزان

به گزارش پانا، صادق حسین‌زاده ملکی در مراسم رونمایی از پوستر فعالیت‌های تابستانی که با حضور وزیر آموزش و پرورش و در جلسه شورای معاونان آموزش و پرورش برگزار شد، با بیان اینکه یکی از بزرگ‌ترین رویدادهای مردمی در چند قرن اخیر، در ایران و حتی در جهان، مسئله تشییع پیکر مطهر امام شهید انقلاب اسلامی است، گفت: پیش‌تر نیز بحث تشییع حضرت امام رحمةالله‌علیه یک اتفاق جهانی را رقم زد و در تاریخ جهان ماندگار شد. اکنون نیز تمام برآوردها نشان می‌دهد که مراسم تشییع پیکر رهبر شهید انقلاب اسلامی از وسعت بسیار زیادی برخوردار خواهد بود.

وی افزود: این مراسم عظمت بسیار چشمگیری خواهد داشت؛ هم خود این اتفاق، کم‌نظیر و شاید حتی بی‌نظیر است و هم گستره مسائلی که پیرامون این جریان در حال رقم خوردن است.

معاون پرورشی و فرهنگی وزیر آموزش و پرورش ادامه داد: با توجه به این اتفاق بزرگ و حماسی که در ایران و منطقه رقم خواهد خورد و آثار آن ان‌شاءالله در جهان و بلکه در تاریخ ماندگار خواهد شد، وزارت آموزش و پرورش است که همواره در بزنگاه‌های تاریخی نقش کلیدی داشته است، طبیعتاً در اینجا نیز نقش بسیار مهم و موثری خواهد داشت.

حسین‌زاده ملکی افزود: با هماهنگی‌های صورت‌گرفته، به‌طور خاص در چهار استانی که به نوعی نقش میزبانی را بر عهده دارند، کارهای بزرگی در حال انجام است و سازماندهی گسترده‌ای شکل گرفته است اما در کنار این اتفاق بزرگِ میزبانی که در حال رقم خوردن است در فضای وزارت آموزش و پرورش، مجموعه‌ای از فعالیت‌های فرهنگی و اجتماعی در حال سازماندهی است که به دو مورد مهم آن را اشاره می کنم.

محور اول: کنشگری فردی و گروهی دانش‌آموزان

معاون پرورشی و فرهنگی وزیر آموزش و پرورش گفت: اولین محور، ناظر به کنشگری گروهی و فردی دانش‌آموزان عزیز ما در ایام تشییع است. از دهم تیرماه تا بیستم تیرماه، بازه زمانی این برنامه‌ها در نظر گرفته شده؛ یعنی از چند روز قبل از ایام تشییع تا چند روز بعد از روز مراسم تدفین. بنابراین، از دهم تا بیستم تیر، مجموعه‌ای از کنشگری‌های فردی و گروهی دانش‌آموزان با کمک تشکل‌های دانش‌آموزی و سایر ظرفیت‌های موجود از جمله دانش‌آموزان و فرهنگیان میدان‌داری که در جنگ رمضان حماسه آفریدند، صورت می‌گیرد.

وی افزود: با توجه به اینکه همه ما باید از هویت بصری و شعارهای رویداد اصلی تبعیت کنیم، شعار محوری «باید برخاست» مصوب شده و همه دستگاه‌ها باید تولیدات فرهنگی و هنری خود را ذیل این عنوان سامان دهند. بر همین اساس، جریان کنشگری‌های فردی و گروهی دانش‌آموزان نیز همگی ذیل عنوان «باید برخاست» منسجم خواهد شد؛ از روایت‌‌گری‌های دانش‌آموزی در این جریان گرفته تا انواع میزبانی‌ها و خدمات خودجوشی که دانش‌آموزان در این مسیر دنبال می‌کنند و نیز اتفاقات فرهنگی‌ که در تجمعات محلی و شهری شکل می‌گیرد؛ حتی در استان‌هایی که میزبان پیکر رهبر شهید نیستند.

جمع‌خوانی غیرمتمرکز ۵۰۰ هزار دانش‌آموز در سراسر کشور

حسین‌زاده ملکی ادامه داد: در اوج این کنشگری‌ها، یک برنامه جمع‌خوانی سرود به‌صورت غیرمتمرکز(جمع‌خوانی غیرمتمرکز ۵۰۰ هزار دانش‌آموز ) پیش‌بینی شده است. این برنامه به این شکل خواهد بود که در تهران، با هماهنگی‌های صورت‌گرفته، با کمک دوستان سازمان دانش‌آموزی، تشکل‌های دانش‌آموزی و اداره‌کل شهر تهران، چند هزار دانش‌آموز اجرای سرود جمع‌خوانی خواهند داشت. در شهرهایی مانند مشهد و قم که میزبانی مراسم را دارند نیز این برنامه برگزار می‌شود. در همین بازه زمانی، در سراسر کشور نیز همه مراکز استان‌ها رویدادهای چند هزارنفری جمع‌خوانی خواهند داشت و در همه شهرستان‌ها و حتی روستاها در اجتماعات محلی و شهری موجود، برنامه‌های جمع‌خوانی برگزار خواهد شد.

اجرای چند سرود محوری در برنامه‌های دانش‌آموزی

معاون پرورشی و فرهنگی وزیر آموزش و پرورش گفت: در چند ماه گذشته سرودهای متعددی تولید شد، هم در وزارت آموزش و پرورش به صورت متمرکز و هم به صورت مردمی در لایه‌های مختلف جمعیتی که سه یا چهار سرود را جمع‌بندی کرده‌ایم. یک سرود، همان سرود محوری «باید برخاست» است، که به‌صورت جمع‌خوانی در سراسر کشور، توسط دانش آموزان اجرا خواهد شد.

وی افزود: همچنین سرود «آقای شهید»، سرود «ای ایران خدایی» و مجموعه سرودهایی که اکنون به‌دلیل تکرار فراوان، برای دانش‌آموزان عزیز ما آشنا شده و در تجمعات شبانه این آثار را خوانده‌اند، زمینه یک جمع‌خوانی گسترده را فراهم کرده است.

محور دوم: رویداد ملی تولیدات فرهنگی و هنری

حسین‌زاده با اشاره به تولیدات فرهنگی و هنری دانش‌آموزان و فرهنگیان اظهار کرد: اتفاق دوم، یک رویداد ملی است. یکی از اتفاقات بسیار مهمی که در این چند ماه گذشته در سازوکارهای وزارت آموزش و پرورش رقم خورد، تاکید مقام عالی وزارت بود مبنی بر اینکه باید به تولیدات دانش‌آموزان و فرهنگیان سراسر کشور نیز میدان داده شود. بر این اساس معاونت پرورشی زمینه‌سازی کرد تا این تولیدات، با کمک ظرفیت‌های مختلف و بخش‌های گوناگون، بازنشر و توزیع شوند.

وی از تولید هزاران محصول فرهنگی و هنری توسط جامعه دانش‌آموزی و فرهنگیان خبر داد و گفت: بر همین اساس، شاهد تولید هزاران محصول فرهنگی و هنری توسط جامعه دانش‌آموزی و فرهنگیان هستیم. این‌ها غیر از محصولاتی است که خودمان تولید کرده‌ایم.

رونمایی از رویداد ملی «به روشنی ماه»

حسین‌زاده ملکی در ادامه با اشاره به رویداد ملی «به روشنی ماه» نیز اظهار کرد: این رویداد هم محل جمع‌آوری تولیدات دانش‌آموزان و فرهنگیان در موضوع «جنگ رمضان» خواهد بود و هم در امتداد آن، به‌طور خاص در ایام تشییع پیکر مطهر رهبر شهید انقلاب، تولیدات مرتبطی که دانش‌آموزان و فرهنگیان درباره این رویداد عظیم تاریخی خواهند داشت، طبیعتاً در همین رویداد ملی مورد بهره‌برداری قرار خواهد گرفت.

تجربه تولیدات مردمی در جنگ رمضان

معاون پرورشی و فرهنگی وزیر آموزش و پرورش تصریح کرد: بسیاری از تولیداتی که در حوزه پرورشی در جنگ رمضان رقم خورد، بدون برند و نشان‌های آموزش و پرورش منتشر شد. تصمیم ما از ابتدا این بود که نام‌ها و نشان‌ها را به نفع توزیع بیشتر کنار بگذاریم. به‌طور مثال برخی تولیدات مانند؛ انیمیشن‌های مینی‌یون‌ها که در روایت جنگ ساخته شد، بازدیدهای چندمیلیونی در ایران و جهان داشت.

وی ادامه داد: ما ۱۲ یا ۱۳ قسمت تولید کردیم، اما نکته جالب این بود که بعد از آن، ظرفیت‌های مردمی نیز خودشان از همین فرم و قالب استفاده کردند و تولیدات مشابهی ساختند. اتفاقا از این مسئله استقبال کردیم؛ چراکه تولید مردمی بهتر و گسترده‌تر شکل گرفت و به این جریان تولید عمومی و ملی ایرانیان اضافه شد. این نسبت میان تولیدات ملی و تولیدات مردمی، اتفاقی بسیار مبارک است که ان‌شاءالله در این رویداد ملی، به‌روشنی ماه، به‌خوبی خود را نشان خواهد داد.

اوقات فراغت؛ فرصت جدید کنشگری تربیتی

حسین‌زاده ملکی گفت: نکته‌ای که به نظرم حائز اهمیت است، این است که وزارت آموزش و پرورش در دوره جدید، به‌طور خاص در مواجهه با چالش‌ها و بحران‌هایی که در حدود یک سال گذشته با آن روبه‌رو بوده، به سطح جدیدی از بالندگی و کنشگری آموزشی، تربیتی و پرورشی در سطوح مختلف رسیده است. این مسئله به خودی خود نیازمند روایت جداگانه‌ای است. ما دست‌کم در حوزه پرورشی، با تکیه بر دستورالعمل کنشگری «جنگ رمضان» تجربه‌ای به دست آوردیم مبنی بر اینکه باید از ظرفیت‌های مردمی برای رقم خوردن اتفاقات بزرگ‌تر در میدان و محلات حمایت و پشتیبانی کنیم.

وی ادامه داد: بر همین اساس، بعد از مجموعه تجربیاتی که کسب شد، اوقات فراغت امسال را نیز فرصتی تازه برای ادامه همان مسیر می‌دانیم؛ فرصتی برای قرار گرفتن سازوکارهای پرورشی و تربیتی در سطوح جدیدی از همکاری‌های مردمی با سازوکارهای وزارت آموزش و پرورش. لذا ما در دستورالعملی که به امضای وزیر آموزش و پرورش رسیده، بر سه محور اساسی تاکید داشته‌ایم.

محور نخست: شبکه مدیریت محله‌محور

معاون پرورشی و فرهنگی وزیر آموزش و پرورش به شبکه مدیریت محله‌محور اشاره کرد و گفت: اولین مسئله، موضوع شبکه مدیریت محله‌محور است. همان‌طور که مستحضرید، یکی از مهم‌ترین اولویت‌های اجتماعی دولت چهاردهم، مسئله محله است؛ به‌طور خاص با محوریت مساجد که آقای رئیس‌جمهور شخصاً برای این موضوع وقت می‌گذارند و جلسات متعددی برگزار کرده‌اند. معتقدیم تجربه سازماندهی تجمعات محله‌ای توسط وزارت آموزش و پرورش، ادارات کل استان‌ها و مجموعه آموزش و پرورش، تجربه‌ای موفق بوده است.

حسین‌زاده ملکی ادامه داد: این تجربه در نسبت با جریان اوقات فراغت هم رقم خواهد خورد و در این دستورالعمل نیز دیده شده است؛ چراکه معتقدیم این تجمعات محله‌ای نسبت بسیار خوبی با رخدادهای مردمی دارند. مدارس و فضاهای آموزشی و پرورشی ما به‌عنوان پایگاه‌های اوقات فراغت، پشتیبان مجموعه‌ای از فعالیت‌های محله‌ای در نسبت با اوقات فراغت خواهند بود که در این دستورالعمل به‌تفصیل به آن اشاره شده است. نقش مدرسه و نقش این پایگاه‌ها، با کمک تشکل‌های دانش‌آموزی، ظرفیت‌های فرهنگی، هنری و دیگر ظرفیت‌های مردمی، در اینجا مشخص شده است.

محور دوم: مسئله‌محوری در اوقات فراغت

وی درباره مسئله‌محوری اظهار کرد: محور دوم که ویژگی متفاوتی دارد و جریان اوقات فراغت را ارتقا می‌دهد، مسئله‌محوری است. نظر رئیس‌جمهور در محور مساجد این است که با کمک مردم، با محوریت مسجد و با تسهیل‌گری مدارس، مسائل محله حل شود؛ اعم از موضوعاتی مانند مصرف انرژی و سایر مسائل اجتماعی که وجود دارد.

معاون پرورشی و فرهنگی وزیر آموزش و پرورش ادامه داد: در این دستورالعمل، برای نسبت طبیعی و هم‌افزای مدرسه و فضاهای آموزشی و پرورشی با مساجد و نیز برای حل مسائل محوری محله و اجتماع توسط دانش‌آموزان، فرهنگیان و کنشگری‌هایی که دانش‌آموزان می‌توانند انجام دهند، تدابیری پیش‌بینی شده است.

محور سوم: نقش‌آفرینی فعال دانش‌آموزان و فرهنگیان

حسین‌زاده به نقش‌آفرینی دانش‌آموزان و فرهنگیان اشاره کرد و گفت: محور سوم، توجه به نقش‌آفرینی فعال و موثر دانش‌آموزان و فرهنگیان است. این موضوع یکی از مسائل اصلی این دوره از وزارت آموزش و پرورش به‌شمار می‌رود.

وی افزود: این سه محور، خود را در هفت عرصه نشان می‌دهد که در دستورالعمل دیده شده و حدود هشت موضوع مختلف را دربرمی‌گیرد؛ از مناسبت‌ها و مسائل روز گرفته تا مسابقات و جشنواره‌ها و نیز الگوهای نوینی از بازی‌سازی‌ها و سرگرمی‌های گروهی که ما اکنون حدود ۱۰ هزار بازی گروهی را در اختیار پایگاه‌ها قرار داده‌ایم که هرکدام الگوی خاص خود را دارند. همچنین لیگ‌های متفاوتی از مطالعات جمعی نیز طراحی شده است. 

معاون پرورشی و فرهنگی وزیر آموزش و پرورش افزود: در ادامه بسته‌های قبلی ایرانمون، الگوهایی از کنشگری‌های فردی و گروهی، خانوادگی، مدرسه‌ای و محله‌ای، مبتنی بر محصول، محتوا و کتاب‌هایی که بچه‌ها مطالعه می‌کنند، در این پلتفرم در اختیار قرار گرفته است.

حسین‌زاده ملکی با بیان اینکه امسال بسته بسیار متنوعی از فعالیت‌های اوقات فراغت داریم، گفت: از کلاس‌ها و برنامه‌های مهارتی گرفته تا ساعات ورزشی، تا برنامه‌های سرگرمی و بازی که در کنار همه این‌ها، اتفاقات ناظر بر مطالعات غیردرسی و به‌ویژه کنشگری‌های اجتماعی و محله‌ای دانش‌آموزان، به کمک فضاهای آموزشی و پرورشی و با پشتیبانی معلمان، مربیان و پایگاه‌های اوقات فراغت، طراحی و پیش‌بینی شده است.