اجرای طرح «حامی» ترک تحصیل را نصف کرد/ کاهش بازماندگان از تحصیل ابتدایی به ۱۴۸ هزار نفر

رضوان حکیم‌زاده، صبح امروز در نشست خبری خود با تبریک فرارسیدن ماه مبارک رمضان به آمار کلی دانش‌آموزان دوره ابتدایی اشاره کرد و گفت: «در سال تحصیلی جاری، حدود ۸ میلیون و ۹۱۶ هزار و ۸۲۷ نفر دانش‌آموز دوره ابتدایی داریم که از این تعداد، ۸ میلیون و ۶۶۵ هزار و ۸۲۳ نفر ایرانی و ۲۵۱ هزار و ۵ نفر دانش‌آموز اتباع هستند.»

معاون آموزش ابتدایی وزارت آموزش و پرورش افزود: «۹۷.۱۹ درصد دانش‌آموزان دوره ابتدایی را ایرانیان و ۲.۸۱ درصد را اتباع تشکیل می‌دهند که نسبت به سال گذشته کاهش داشته است. این دانش‌آموزان در ۷۱ هزار و ۵۸۹ مدرسه و ۳۸۸ هزار و ۳۶ کلاس درس مشغول تحصیل هستند.»

وی با اعلام آخرین آمار بازماندگان از تحصیل تصریح کرد: «در سال جاری، ۱۴۸ هزار و ۵۰۵ نفر دانش‌آموز بازمانده از تحصیل در دوره ابتدایی داریم که نسبت به دوره قبل (۱۵۵ هزار و ۱۰۶ نفر) کاهش یافته است.»

معاون آموزش ابتدایی دلیل این کاهش را تشریح کرد: «ما توانسته‌ایم ۳۹ هزار و ۷۴۱  نفر از این دانش‌آموزان را جذب کنیم که نسبت به دوره قبل، رشد ۰.۴ درصدی را نشان می‌دهد. این میزان جذب تقریباً بی‌سابقه است.»

وی با قدردانی از همکاران استانی گفت: «موضوع جذب بازماندگان فقط بر عهده آموزش و پرورش نیست و نیاز به همکاری سایر دستگاه‌ها دارد. مسائلی مانند فقر اقتصادی، فقر فرهنگی و کودکان کار نیاز به همراهی سایر نهادها دارد.»

تاکید رئیس‌جمهور بر نقش استانداران برای رفع موانع

حکیم‌زاده به نقش ویژه رئیس‌جمهور اشاره کرد و افزود: «رئیس‌جمهور یکی از وظایف اصلی را به استانداران سراسر کشور ابلاغ کردند که موضوع حضور کودکان در مدرسه و بازماندگان از تحصیل را به صورت ویژه در دستور کار قرار دهند و همه دستگاه‌ها را پای کار بیاورند. در آخرین جلسه با معاونان آموزشی ابتدایی، گزارش شد که جلسات با پیگیری استانداران به صورت منظم برگزار می‌شود و دستگاه‌ها از جمله دادگستری برای رفع موانع ورود کرده‌اند. در جاهایی که خانواده‌ها مانع تحصیل می‌شوند، ورود دستگاه قضایی ضروری است.»

معاون آموزش ابتدایی به دو گروه از کودکان غیرقابل جذب اشاره کرد: «تعداد قابل توجهی حدود بیش از ۳۰ هزار نفر از افراد واجب‌التعلیم اصلاً در ایران نبوده و خارج از کشور هستند. همچنین تعدادی از دانش‌آموزان دارای معلولیت شدید را به سازمان بهزیستی معرفی کرده‌ایم. اگر بقیه دستگاه‌ها نیز سهم خود را ایفا کنند، شاهد جذب تعداد بیشتری از بازماندگان از تحصیل خواهیم بود. آموزش و پرورش سهم خود را انجام داده و امیدواریم با همکاری بین‌بخشی، این روند تداوم یابد.»

مشارکت معلمان در اجتماعات یادگیری

وی خاطرنشان کرد: «برنامه‌های خود را در جهت ارتقای کیفیت و عدالت آموزشی همزمان با برنامه‌های تحولی دولت اجرا کردیم که ذیل آن، توانمندسازی نیروی دوره ابتدایی را با عنوان «توانا» داشتیم. در واقع می‌خواستیم روش‌های تدریس فعال مبتنی بر مشارکت را جایگزین روش‌های سنتی کنیم و محیط‌های یادگیری خشک و غیرمنعطف را به فضاهای بانشاط و شاداب تبدیل کنیم که چینش کلاس‌ها تغییر کند و دانش‌آموزان در کنار هم کار کنند.»

حکیم‌زاده سرفصل‌های دوره توانا را برشمرد و افزود: «آموزش فعال مبتنی بر کارِ گروهی، روش محیط‌های یادگیری مثبت، کاربست فناوری و هوش مصنوعی در آموزش و پرورش از سرفصل های دوره توانا هستند.»

معاون آموزش ابتدایی با نقد روش‌های سنتی توسعه حرفه‌ای معلمان تصریح کرد: «روش‌های سنتی که معلمان برای امتحان به کافی‌نت‌ها مراجعه می‌کردند، نه کارآمد بود و نه انگیزه‌بخش. امروزه در عصر فناوری، معلمان محور یادگیری هستند و باید به رسمیت شناخته شوند.»

وی از استقبال بی‌سابقه معلمان از طرح اجتماعات یادگیری خبر داد و گفت: «۲۸۹۰۰۸ نفر در سامانه ثبت‌نام کرده و ۲۳ هزار و ۱۵۷ اجتماع یادگیری تشکیل داده‌اند. این اجتماعات گروه‌های ۱۵ تا ۲۰ نفره هستند و مشارکت معلمان تقریباً ۷۲ درصدی است. از معلمان خواستیم تولید محتوا کنند و تجارب و دانش تخصصی خود را به اشتراک بگذارند. اکنون ۵۷ هزار و ۳۵۳ فایل از دانش و تجربیات معلمان در مخزن کشوری بارگذاری شده است.»

کاهش ۴۹ درصدی دانش‌آموزان نیازمند تلاش با اجرای طرح «حامی»

حکیم‌زاده همچنین به طرح «حامی» (حمایت آموزشی مستمر یادگیرندگان) اشاره کرد و گفت: «این طرح برای ایجاد برابری در فرصت‌های آموزشی طراحی شد. دانش‌آموزانی که در ارزشیابی نوبت اول نیازمند تلاش و قابل قبول شناسایی شدند، تحت پوشش برنامه‌های حمایتی قرار گرفتند.»

معاون آموزش ابتدایی با تأکید بر ماهیت انگیزشی طرح تصریح کرد: «برنامه حامی یک برنامه جبرانی نیست، بلکه انگیزشی است. تأکید کردیم از برچسب‌زدن به دانش‌آموزان اجتناب کنند و به آن‌ها بگویند شما شایسته توجه و یادگیری هستید و ما زمان بیشتری در اختیارتان می‌گذاریم.»

وی نتایج اجرای این طرح را چشم‌گیر خواند و اعلام کرد: «در سال تحصیلی گذشته، دانش‌آموزان نیازمند تلاش در سه درس فارسی، ریاضی و علوم، به طور میانگین ۴۹ درصد کاهش یافتند. دانش‌آموزانی که مجدداً نیازمند توجه بودند، در پایگاه‌های تابستانی حامی با رویکرد یادگیری مثبت آموزش دیدند.»

طرح «حامی» نرخ ترک تحصیل را به ۰.۷۱ درصد کاهش داد

معاون ابتدایی وزارت آموزش‌وپرورش، با اشاره به تأثیر طرح حامی بر کاهش نرخ ترک تحصیل و تکرار پایه گفت: «یکی از مهمترین شاخص‌های کارایی درونی نظام آموزشی، نرخ ترک تحصیل و تکرار پایه است. نرخ ترک تحصیل ما از ۱.۴۵ درصد در سال قبل به ۰.۷۱ درصد پس از اجرای طرح حامی کاهش یافت. نرخ تکرار پایه نیز از ۱.۹۴ درصد به ۱.۱۸ درصد رسید.»

حکیم‌زاده با بیان اینکه طرح حامی مبتنی بر پژوهش‌های علمی بین‌المللی است، افزود: «پس از کرونا، بسیاری از کشورها برنامه‌های مداخله‌ای برای جبران ضعف مهارت‌های سواد پایه داشتند. موفق‌ترین این برنامه‌ها، تمرکز بر یادگیرندگان ضعیف به صورت اختصاصی بود که نتایج طرح حامی ما نیز این موفقیت را تأیید می‌کند.»

وی از استمرار این طرح در سال جاری خبر داد و تصریح کرد: «امسال طرح حامی را از ابتدای سال شروع کردیم. مرحله اول از آبان ماه آغاز شد و مرحله دوم از دی ماه کلید خورد و پایگاه تابستانی حامی را نیز خواهیم داشت. به جرأت می‌گویم طرح حامی یکی از موفق‌ترین طرح‌ها در راستای عدالت آموزشی و ارتقای کیفیت یادگیری بوده است.»

معاون آموزش ابتدایی وزارت آموزش و پرورش همچنین به برنامه‌های نوروزی دانش‌آموزان اشاره کرد و گفت: «از سال ۱۳۹۷ که پیک‌های نوروزی را حذف کردیم، با نگرانی خانواده‌ها مواجه شدیم. از آن زمان، فعالیت‌های خلاقانه و آزاد مانند داستان‌خوانی، داستان‌گویی و داستان‌نویسی را جایگزین کردیم.»

وی افزود: «از سال ۱۴۰۰، محور هنر را نیز اضافه کردیم تا دانش‌آموزانی که علاقه به فیلم‌سازی، انیمیشن‌سازی یا نمایش‌نامه‌نویسی دارند، بتوانند آثار خود را ارائه دهند. موضوعات آزاد است و دانش‌آموزان با علاقه و خلاقیت، آثار ارزشمندی خلق می‌کنند.»

اجرای برنامه «هر پایه یک مهارت» با تاکید رئیس‌جمهور

حکیم‌زاده به تأکید ویژه رئیس‌جمهور بر آموزش مهارت‌های کاربردی اشاره کرد و گفت: «دکتر پزشکیان در دیدار با ما تأکید داشتند که به دانش‌آموزان مهارت‌های خاصی برای زندگی امروز بیاموزید. این موضوع با تأکید وزیر آموزش و پرورش نیز همراه شد که بر اساس اقتضائات سنی، برای هر پایه یک مهارت مشخص تعریف شود.»

وی برنامه «هر پایه یک مهارت» را تشریح کرد و گفت: پایه اول، مهارت ادب (ارتباط محترمانه، رعایت نوبت، احترام به حریم خصوصی) است. در پایه دوم، نظم (اولویت‌بندی، مسئولیت‌پذیری، مدیریت زمان) در نظر گرفته شده است. پایه سوم، مصرف بهینه منابع و انرژی در پایه  چهارم، همدلی در پایه پنجم، جرئت‌ورزی و در نهایت پایه ششم، تاب‌آوری است.

معاون آموزش ابتدایی خاطرنشان کرد: «با توجه به تأکید رئیس‌جمهور بر ماه رمضان به‌عنوان ماه خودسازی، برنامه مدونی برای این ایام تدوین و ابلاغ شده است. یادگیری یک مهارت خوب می‌تواند مصداق خودسازی باشد و انشاءالله شاهد رشد مهارت‌های اجتماعی و فردی دانش‌آموزان باشیم.»